Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma Davası
Ülkemizde uygulanan hukuk sisteminde çekişmeli boşanma sebeplerinden biri olan suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürme çekişmeli boşanma sebebi, Türk Medeni Kanununun 163. Maddesinde düzenlenmiştir. Eşlerden birinin suç işlemesi ve ya haysiyetsiz hayat sürmesi eylemleri, diğer eşi direkt olarak etkilemese bile gerçekleştirilen suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme eylemleri diğer eş için evlilik birliğini çekilmez hale getirebilir. Suç işleyen ve ya haysiyetsiz hayat süren kişinin eşi toplum içinde saygınlığını yitirebilir. Evlilik birliği içerisindeki eşlerden birinin örneğin, hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, irtikâp, uyuşturucu madde kullanımı, uyuşturucu madde ticareti, fuhuş, fuhşa aracılık etme, fuhşa teşvik, toplum adabına aykırı suçlar, kasten adam öldürme, cinsel taciz, cinsel istismar gibi suçlar işlemesi ve ya haysiyetsiz hayat sürmesi aile birliğini tahrip edebilir. Hiç kimse kendisine utanç veren bir evlilik birliği içinde kalmaya zorlanamaz.
Küçük Düşürücü Suç
Türk Ceza Kanununda küçük düşürücü suç diye bir suç tanımı yapılmamıştır. Ancak küçük düşürücü suç teriminden biz ahlaka ve toplum düzenine aykırı suçları anlıyoruz. İşlendiği zaman toplum içinde yüz kızartan suçlar küçük düşürücü suçlardır. Genelev işletmek, uyuşturucu kullanmak, hırsızlık, dolandırıcılık, kasten adam öldürmek, kumar oynatmak, cinsel taciz, cinsel istismar, fuhuş, fuhşa aracılık gibi suçlar küçük düşürücü suçlardır. Suçun küçük düşürücü olup olmadığının ayrımını belirlerken suçun neden işlendiği suçu işleyen kişinin hangi saik ile hareket ettiğidir. İşlenen suçun ağırlığı bakımından evlilik birliğinin sarılıp sarsılmadığı tarafların kurulan evlilik birliğini devam ettirip ettiremeyecekleri olayın başında belirginliğini gösterecektir. Ancak bazı basit yüz kızartıcı suçların işlenmesi halinde işlenen suçun küçük düşürücü olup olmadığını ve evlilik birliğini çekilmez hale getirip getirmediği hususunu çekişmeli boşanma davasının görüldüğü Sayın Mahkemenin Hâkimi belirler.
Haysiyetsiz Hayat Sürme
Evlilik birliği içerisindeki eşlerden birinin toplum görüşüne göre onursuz, haysiyetsiz, itibarsız ve şereften uzak bir şekilde yaşam sürmesi Türk Medeni Kanunun 163. Maddesinde belirtilen ikinci boşanma sebebi olan haysiyetsiz hayat sürme boşanma sebebidir. Haysiyetsiz hayat sürme eyleminin hayat bulması için yapılan eylemler sürekli olmalıdır. Bir ve ya birkaç defaya mahsus gerçekleştirilen eylemler haysiyetsiz hayat sürme olarak değerlendirilmez. Sürdürülen haysiyetsiz hayatın diğer eş için evlilik birliğini çekilmez kılması gerekir. Eylemlerin haysiyetsiz hayat sürme olarak yorumlanabilmesi için kişinin bu eylemleri sürekli yapması hayat biçimi haline getirmesi gerekmektedir.
Suç İşleme Ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Boşanma Nedeninin Mahkemede Kanıtlanması
Suç işlemek ve haysiyetsiz hayat sürmek boşanma sebebinin mahkemede kanıtlanmasını her iki sebep için de ayrı ayrı ele alacağız.
Suç İşleme Boşanma Sebebinin Mahkemede Kanıtlanması
Suç işlemiş olan eşin işlediği suçtan hüküm giydiği andan itibaren diğer eş suç işlemek sebebiyle dava açabilir. Ceza yargılaması dosyası, çekişmeli boşanma davasında delil olarak kullanılabilir. Boşanma davasının görüldüğü Sayın Mahkemenin Hâkimi celp ettiği ceza yargılaması dosyasını inceler ve işlenen suçun diğer eş için evlilik birliğini çekilmez hale getirip getirmediğine karar verir.
Haysiyetsiz Hayat Sürme Boşanma Sebebinin Mahkemede Kanıtlanması
Evlilik birliğini sonlandırmak için haysiyetsiz hayat sürme sebebi ileri sürüldüğünde bu sebebin kanıtlanması haysiyetsiz hayat süren eşin eylemlerindeki sürekliliğe bağlıdır. ‘’Haysiyetsiz hayat sürme’’ kelime anlamından da anlaşılabileceği gibi kişinin bu boşanma nedeni ile boşanma davasında kusurlu bulunulabilmesi için hayatını haysiyetsiz olarak sürdürmesi gerekmektedir. Yani kişinin haysiyetsiz hayat sürdürdüğünden bahisle çekişmeli boşanma davası açılabilmesi için, toplumun değer yargılarına ters düşen genel ahlaki anlayışa ters eylemlerin bir süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Örneğin evli birinin karşı cinsle samimi bir şekilde güven sarsıcı ve sadakatsiz olarak nitelendirilebilecek şekilde telefon görüşmesi yapması Türk Medeni Kanunu madde 163 Haysiyetsiz Hayat Sürme bakımından kusur oluşturmaz. Ancak bu güven sarsıcı eylem Türk Medeni Kanunu madde 166 evlilik birliğinin sarsılması kapsamında bir boşanma sebebidir. Haysiyetsiz yaşam sürme boşanma sebebine dayalı açılmış olan çekişmeli boşanma davasında Sayın Mahkemenin Hâkimi davalı eşin haysiyetsiz yaşam sürdüğüne kanaat getirebilmek için evlilik birliği içerisindeki eşin haysiyetsiz olarak tabir edilen eylemlerinde tekrarlamaya bakmaktadır.
Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Boşanma Sebebinin Evlenmeden Sonra Öğrenilmesi
Evlilik birliği kurulmadan önce yüz kızartıcı bir suç işlemiş olan eşe karşı, nispi butlan sebebiyle evliliğin iptali talep edilebilir. Evliliğin iptali talebinde bulunabilmek için eşlerden birinin diğerinin bu suçu işlediğini bilmemesi gerekmektedir. Zira bu durumdan haberdar olarak evlenmeyi kabul etmiş olan eş bu sebeple evliliğin iptalini talep edemez. Affeden eşin affettiği eylem bakımından boşanma davası nezdinde dava hakkı olmayacağı için bu durumu bilmeden evlenmiş olması evliliğin iptali için şarttır.
ŞİKÂYET SÜRESİ
Suç işlemek ve haysiyetsiz hayat sürmek boşanma sebebini oluşturan eylemlerin gerçekleşmesinden sonra diğer eş her zaman boşanma davası açabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bu eylemlerin bitiminden sonraki dönemde uzunca bir süre geçtikten sonra dava açılması halinde arada geçen vakit incelenerek Sayın Mahkeme bu eylemin şikâyetçi eş tarafından affedildiğine kanaat getirebilir. Çünkü evlilik birliği çekilmez olsa idi mağdur olan eş bu kadar uzunca süre beklemezdi. Evlilik birliğini çekilmez kılan suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme boşanma sebebine konu olan eylemlerden sonra uzunca süre devam eden evliliklerde eşlerin birlikte vakit geçirmeleri, beraber olmaları, tatil yapmaları boşanma davası açan eşin, diğer eşi affetmesi olarak yorumlanabilir. Her ne kadar Türk Medeni Kanunu madde 163’ te suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme boşanma sebebi için ‘’…her zaman boşanma davası açılabilir.’’ dese de, diğer eş yüzünden toplum içinde saygınlığı yiten eşin suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme boşanma sebebi ile çekişmeli boşanma davasını olabildiğince erken açmaları gerektiği kanaatindeyiz. Ülkemizde uygulanan hukuk sisteminde evlilik birliği içerisinde hoşgörü ile karşılanan vakıalar yani olaylar ileride açılacak olan boşanma davasında boşanma nedeni olarak ileri sürülemez bu nedenle gecikmeli açılacak olan çekişmeli boşanma davalarında ileri sürülen olaylar Sayın Mahkemenin Hâkimi tarafından affedilmiş olarak değerlendirilir. Bunun sebebi açılan bir çekişmeli boşanma davasında hâkimin tarafların boşanmalarına karar verebilmesi için iki hususu göz önünde bulundurması gerekmektedir. Bu hususlardan birincisi tarafların evlilik birliği içerisinde gerçekleştirmiş oldukları eylemin evlilik birliğini temelden sarsmış olması gerekmektedir. Diğer ikinci husus ise temelden sarsılan evlilik birliğinin yeniden tesis edilemeyecek durumda olmasıdır. Hâkim evlilik birliği temelden sarsılmış ve yeniden tesisinin mümkün olmadığı durumlarda boşanma yönünde karar verir. Taraflardan birinin olumsuz eylemi nedeniyle evlilik birliği temelden sarsılmış taraflar nihayetinde boşanma davası açarak boşanma yoluna gitmeyerek evlilik birliğini sürdürmüşler ise geçmişte yaşanan söz konusu olaylar ileri sürülerek boşana davası açıldığında bu nedenler hâkim tarafından affedilmiş olarak değerlendirilir.
Suç İşleme ve Haysiyet Hayat Sürmeye Dayalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Evlilik birliği içerisinde suç işlediği ya da haysiyetsiz hayat sürdüğünden emin olunan ve bu eylemleri kanıtlayan deliller elde edilen eşe karşı Türk Medeni Kanununun 163. Maddesinin kanuni gerekçe olarak gösterildiği bir boşanma dilekçesi Aile Mahkemesine sunularak suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürmeye dayalı çekişmeli boşanma davası açılmış olur.
Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürmeye Dayalı Boşanma Davası Nerede Açılır?
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürmeye dayalı çekişmeli boşanma davasında yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Yani suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürmeye dayalı çekişmeli boşanma davasını bu adreslerdeki mahkemelerde açabiliriz.
Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Boşanma Sebebinin Kabulü
Her olay birbirinden farklı olduğu ve her evlilikteki şartlar aynı olmadığı için suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürme eylemlerine dayanarak açılan boşanma davalarının kabulünde takdir dosyaya sunulan deliller ışığında Sayın Mahkeme Hâkiminindir. Örneğin kendisi uyuşturucu satan bir koca olarak karısına karşı uyuşturucu kullandığı gerekçesiyle suç işleme haysiyetsiz hayat sürme boşanma sebebinden dava açması halinde yapılan yargılama neticesinde Sayın Mahkemenin Hâkimi kusur oranını araştırır. Her iki tarafın eylemi sabit ise her iki tarafın boşanma yönünde talebi varsa Hâkim tarafları eşit kusurlu göstererek boşanmalarına karar verir. Eşlerin karşılıklı olarak kusurlarının oranı da burada belirleyici husustur. Yani diğer eşe karşı haysiyetsiz hayat sürdüğünden bahisle çekişmeli boşanma davası açacak olan eşin kendi sürdüğü hayat Sayın Mahkeme Hâkiminin davalı eş nezdinde haysiyetsiz hayat sürüp sürmediğini ve karşılıklı kusurun bulunup bulunmadığını belirlerken ayırıcı olacaktır.